Номер 9(22) - сентябрь 2011
Акакий Церетели, Важа Пшавела

Важа ПшавелаАкакий ЦеретелиПереписка в стихах
Перевод с грузинского Рахель Торпусман

 

 

 

 

ვაჟა-ფშაველას

ამ ნაწარმოების შემქმნელია აკაკი წერეთელი

 

ენას გიწუნებ, ფშაველო,

მგოსანო მაღალ მთისაო,

თუმც კი გვითესავ მარგალიტს!..

მკითხველიც იმას მკისაო!

 

ჯერ არ ვყოფილვარ ფშავეთში,

მაგრამ კი ვიცნობ ცნობითა;

შენ დამიხატე ის მხარე

ფშაურის ჭკუა-გრძნობითა.

 

და რაც არ გადმოგიცია

მის შვენებაზე ენითა,

მე თვითონ მივხვდი ყოლიფერს,

შენთანვე აღმაფრენითა.

 

ვიცი, რომ ფშავლის სოფელი

წმინდაა, მაღალ მთისაო,

ენა - მეტყველი სიმართლის,

გულ-მკერდი - ფოლადისაო.

 

წინეთ რომ ხმალი უჭრიდათ,

სადღეისოდ სჭრის კალამი

გადაეც ბარის მგოსნისგან

მთიულებს ძმური სალამი.

1913 

 

 

Грузия. Фото גדעון רז (Гидон Раз)

 

Акакий Церетели (1840-1915)

К ВАЖА-ПШАВЕЛЕ

 

(1913)

 

Ты воспеваешь горы, пшавец,

Но твой язык я осуждаю,

Хотя жемчужины ты сеешь,

А книгочеи пожинают.

 

С Пшаветией, хоть я там не был,

Благодаря тебе знакóм,

И знаю даже то, что ты нам

Не смог поведать языком:

 

Я знаю, что в горах высоких

Жива святая чистота,

Там люди – словно из булата,

И правду молвят их уста,

 

И что перо их нынче режет,

Как прежде резал лишь булат…

Я шлю привет святому краю,

Певец долин, но горцам – брат.

 

 

Грузия. Фото גדעון רז (Гидон Раз)

 

დაგვიანებული პასუხი აკაკის

                   ენას გიწუნებ, ფშაველო,

                        მგოსანო მაღალ მთისაო,

                        თუმც კი გვითესავ მარგალიტს,

                        მკითხველიც იმას მკისაო”.

                                                           (აკაკი)

ბევრი ვიფიქრე ძალიან,

თუ რა პასუხი გამეცა

შენთვის, მხცოვანო პოეტო;

დღეცა ვფიქრობდი, ღამეცა.

როს დავაპირე სიტყვის თქმა,

უცებ თავზარი დამეცა,

 

სიტყვა, მოსული სათქმელად

ენიდან მომწყდა, გამექცა.

დავღონებულვარ ძალიან,

თითქოს სახლ-კარი დამექცა.

 

რადა? რა ღმერთი გამიწყრა

მარგალიტების მფლობელსა,

რომ თავის უშნო ენითა

ვერას ვაგონებ მშობელსა?!

ბულბულისათვის გალობა

დაუწუნია რომელსა?

 

მარგალიტების მფლობელი

ენასა ხმარობს ღონედა,

და როცა მარგალიტს სთესავს,

ან თუ ააგებს ყორედა,

 

მაინც ის არი, რაც არი,

ჭორები მოაშორეთა!

იქნებ მე, ჩემმა ენამა,

სამშობლო დავაღონეთა?

 

ფრთები შევკვეცეთ ოცნებას,

დავამხეთ, დავამონეთა?

უვარგისობის მიზეზი

ფშავლობა არის სწორედა.

 

მოძღვნილი არი მთის მიერ,

ჩამოტანილი ქარისა,

რატომ არ ჰგუობს, არ ვიცი,

ამ ჰანგს ბუნება ბარისა?!

 

ქაც ხომ ქართველები ვართ,

ყვავილი აქაც ჰყვავისა,

ხატად ჰყავ, სალოცავ ხატად,

მთიელთ სამშობლო თავისა.

 

და ენა მთისა სიმტკიცით

მსგავსია კლდისა სალისა;

იქნებ, აკლია, არ ვიცი,

ამ ლომს სინაზე ქალისა?

ამისთვის დასაგმობია

და წასაღები წყალისა?!

კაცი მეტყველი, მგრძნობელი,

ცხოვლად ამხელი თვალისა,

 

ამგვარის ამბის მოწამე,

შევდრკე, დავმუნჯდე ლამისა.

მაინც წინ მივალ, მაინცა,

არ მეშინიან შარისა,

გულს მისვენია ხატადა

ენა მთისა და ბარისა.

მე არც ერთს კილოს არ ვწუნობ,

თუა ქართველის გვარისა,

მოთაყვანე ვარ ყოვლისა

იმათ ტკბილის და მწარისა.

სხვა რამ მაშინებს, ისა ვსთქვათ,

დამხშობი მზის და მთვარისა,

სამშობლოს დამამხობელი

და გამომჯრელი კარისა...

სჯობს, რომ იმაზე ვიტიროთ,

მუდამ მთქმელი ვარ ამისა,

ნუ შეგაშინებსთ, არ გავნებსთ

მთიდან ყვირილი ხარისა.

1913 .

 

 

Грузия. Фото גדעון רז (Гидон Раз)

 

Важа-Пшавела

(Лука Разикашвили, 1861-1915)

 

ЗАПОЗДАЛЫЙ ОТВЕТ АКАКИЮ

(1913)

 

Я долго думал: как ответить

Тебе, старейшина-поэт?

Я был безмерно опечален

И день и ночь искал ответ.

Едва хочу промолвить слово –

Оно уходит, раз – и нет!

 

Я чувствовал себя ужасно –

Как будто обвалился дом.

За что я так наказан Богом,

Что злополучным языком,

Хоть сею жемчуг, но не в силах

Родному объяснить отцу?

Кто укорит меня за эту

Песнь, обращенную к певцу?

 

Орудие у стихотворца

Одно: язык его родной.

Когда жемчужины он сеет –

Иль насыпает их горой –

Не осуждайте, а внемлите!

Он – тот, кто есть, а не другой!

 

Я и язык мой – в чем виновны?

Чем провинились пред тобой?

Мы опечалили отчизну?

Или глумились над мечтой?

Нет! Вся причина недовольства –

Что мы посмели быть собой.

 

За что же дар природы горной

Хулу встречает и позор?

За что равнины презирают

Мелодию высоких гор?

Ведь мы из одного народа!

Ведь и у нас цветы цветут!

Ведь нашу общую отчизну

И горцы, как икону, чтут!

Язык наш слишком тверд, быть может,

Подобен твердостью скале –

Но осуждать его за это

И предавать его земле?!

 

Поэт подвластен впечатленьям,

Его всегда легко задеть:

Я мог бы, прочитав такое,

Оторопеть и онеметь.

Но я иду своей дорогой,

Напрасных не страшась обид.

Язык – и горный, и равнинный –

На сердце у меня лежит,

И я не осужу ни слога,

Который нам принадлежит!

 

Меня страшит совсем иное:

Когда собой быть не дают,

Когда луну и солнце душат,

Когда отчизну предают.

А гор не надо опасаться

И их простого языка.

Не бойтесь, он вам не опасен –

Летящий сверху рев быка.

 


К началу страницы К оглавлению номера
Всего понравилось:0
Всего посещений: 22




Convert this page - http://7iskusstv.com/2011/Nomer9/RTorpusman1.php - to PDF file

Комментарии:

_Ðåêëàìà_




Яндекс цитирования


//